Lỗi ngữ pháp của người Việt học tiếng Pháp tập trung vào hai chỗ mà tiếng Việt hoàn toàn không có: hợp giống hợp số, và hệ giới từ. Cả hai đều là lỗi hệ thống, tức là lặp lại đều đặn chứ không ngẫu nhiên.
- Lỗi nặng nhất: quên hợp giống hợp số của tính từ và phân từ
- Lỗi thứ hai: dùng sai giới từ vì dịch từ tiếng Việt
- Lỗi thứ ba: đặt đại từ tân ngữ sau động từ theo thói quen
- Phần lớn lỗi đến từ thói quen tiếng Việt, không phải từ thiếu kiến thức
Các lỗi lặp lại nhiều nhất
Các lỗi lặp lại nhiều nhất gồm: quên hợp giống của tính từ với danh từ, quên hợp giống của phân từ quá khứ, dùng giới từ dịch thẳng từ tiếng Việt, đặt đại từ tân ngữ sai chỗ, và quên thức giả định sau các cấu trúc bắt buộc. Điểm chung của chúng là đều xuất phát từ việc mang cấu trúc tiếng Việt sang, nên chúng lặp lại một cách hệ thống chứ không ngẫu nhiên.
Vì sao lỗi tồn tại lâu
Lỗi hợp giống tồn tại lâu vì nó không cản trở việc hiểu: người Pháp nghe câu sai giống vẫn hiểu ngay. Nhưng trong bài viết thì mỗi lỗi đều bị tính, và vì chúng xuất hiện nhiều lần trong một bài nên chúng kéo điểm xuống nhanh hơn bất kỳ lỗi nào khác. Chính việc vẫn được hiểu làm lỗi sống dai: không ai sửa nên người học không biết mình sai, và mỗi lần dùng lại là một lần củng cố thói quen.
Cách sửa dứt điểm
Cách sửa dứt điểm với hợp giống là tách nó thành một bước riêng: viết xong bài rồi đọc lại chỉ để soát giống và số, không quan tâm gì khác. Đọc có một mục tiêu duy nhất hiệu quả hơn nhiều so với đọc lại chung chung. Cách này hiệu quả vì nó biến việc sửa lỗi thành việc quan sát có mục tiêu, thay vì hy vọng lỗi tự biến mất khi trình độ lên.
Sai lầm thường gặp
- Đọc lại bài viết một lượt để tìm mọi loại lỗi — nên đọc nhiều lượt, mỗi lượt tìm một loại
- Chờ người bản xứ sửa giúp — họ hiểu được nên hiếm khi sửa, phải tự dựng cách kiểm
- Sửa lỗi bằng cách học thuộc quy tắc mà không đổi cách nói
Câu hỏi thường gặp
Lỗi hợp giống có nghiêm trọng không?
Không cản trở việc hiểu nhưng bị tính từng lỗi trong bài thi, và vì chúng lặp lại nhiều lần trong một bài nên thiệt hại cộng dồn rất nhanh. Đây cũng là nhóm dễ nhặt lại điểm nhất nếu bạn chừa được vài phút soát riêng.
Vì sao giới từ tiếng Pháp khó nhớ tới vậy?
Vì việc động từ nào đi với giới từ nào là quy ước chứ không phải logic, nên không suy ra được. Cách duy nhất là học giới từ dính liền với động từ ngay từ lần đầu gặp, giống như học giống dính liền với danh từ.
Làm sao biết mình đang mắc lỗi nào?
Viết một đoạn rồi nhờ người sửa, hoặc so bài viết của mình với một bài mẫu cùng chủ đề. Cách thứ hai làm được một mình và thường lộ ra đúng những chỗ bạn không ngờ.
Sửa được một lỗi mất bao lâu?
Vài tuần chú ý có ý thức cho một lỗi. Sửa một lỗi tại một thời điểm hiệu quả hơn nhiều so với cố sửa hết cùng lúc, vì sự chú ý có giới hạn.
