Tự giới thiệu bằng tiếng Pháp có một quyết định phải làm trước khi mở miệng: chọn lối xưng hô trang trọng hay thân mật. Chọn sai thì mọi câu sau đó đều lệch giọng, và ở Pháp thì ranh giới này được để ý.
- Phải chọn lối xưng hô trước khi nói câu đầu tiên
- Mặc định dùng lối trang trọng với người lạ
- Người Pháp nói tên trước họ sau, ngược tiếng Việt
- Chuẩn bị hai phiên bản: một ngắn và một dài hơn
Khung câu tự giới thiệu
Khung gồm: chào, nói tên, nói quốc tịch hoặc nghề nghiệp, một câu về lý do bạn ở đây hoặc học tiếng Pháp, và một câu kết thể hiện vui được gặp. Điểm khác tiếng Việt là thứ tự tên: người Pháp nói tên riêng trước rồi họ sau. Khung này dùng được cho gần như mọi bối cảnh, và bạn chỉ cần đổi mức trang trọng chứ không cần đổi cấu trúc.
Đổi theo bối cảnh
Trong công việc thì dùng lối trang trọng và bắt tay, kèm chức danh nếu phù hợp. Với người cùng lứa trong bối cảnh thân mật thì người Pháp chuyển sang lối thân mật khá nhanh, nhưng nên chờ họ đề nghị. Trong lớp học thì thường dùng lối thân mật giữa học viên với nhau. Nắm được điểm khác giữa các bối cảnh giúp bạn không phải học thuộc nhiều bài mà chỉ cần điều chỉnh vài chỗ trong cùng một khung.
Chỗ người Việt hay sai
Người Việt hay sai ba chỗ. Một là nói họ trước tên như trong tiếng Việt, khiến người Pháp tưởng tên bạn là họ. Hai là thêm mạo từ trước tên nghề nghiệp, một lỗi ngữ pháp rất phổ biến. Ba là quên chào trước khi giới thiệu, thứ mà ở Pháp gần như bắt buộc. Những lỗi này lặp lại rất đều ở người Việt và chúng lộ ngay trong ba câu đầu tiên, tức là đúng lúc ấn tượng đang hình thành.
Sai lầm thường gặp
- Nói họ trước tên theo thói quen tiếng Việt — người Pháp sẽ gọi bạn bằng họ và tưởng đó là tên riêng
- Học thuộc cả đoạn rồi tắc khi người ta hỏi thêm — nên chuẩn bị mảnh ghép chứ không phải bài đọc
- Nói quá dài trong bối cảnh chỉ cần một câu
Câu hỏi thường gặp
Vì sao không được thêm mạo từ trước tên nghề nghiệp?
Vì trong cấu trúc nói mình làm nghề gì, tiếng Pháp không dùng mạo từ, khác với tiếng Anh. Đây là lỗi rất phổ biến ở người học và nó lộ ngay trong câu giới thiệu đầu tiên, nên đáng nhớ kỹ.
Nên dùng lối xưng hô nào khi mới gặp?
Lối trang trọng, luôn luôn. Nó không bao giờ sai, chỉ hơi khách sáo trong vài trường hợp. Người kia sẽ đề nghị chuyển sang lối thân mật khi thấy phù hợp, và ở Pháp thì việc đề nghị đó khá rõ ràng.
Nên chuẩn bị bài giới thiệu dài bao nhiêu?
Hai phiên bản: một khoảng ba câu cho các cuộc gặp thông thường, và một khoảng một phút cho phỏng vấn hoặc buổi ra mắt. Chuẩn bị một bản duy nhất thì hoặc là quá dài hoặc là quá ngắn tuỳ tình huống.
Có nên học thuộc lòng không?
Học thuộc khung và các cụm cố định thì nên, học thuộc cả đoạn thì không. Người ta sẽ hỏi thêm và một đoạn thuộc lòng vỡ ngay khi bị cắt ngang, còn khung thì cho phép bạn ghép lại theo hướng khác.