Ngữ pháp tiếng Pháp nặng ở hai chỗ và nhẹ ở phần còn lại. Hai chỗ nặng là chia động từ với rất nhiều thì và thức, và hệ hợp giống hợp số chạy xuyên suốt câu. Người Việt không có gì trong tiếng mẹ đẻ để bám vào cho cả hai.
- Hai gánh chính: chia động từ và hợp giống hợp số
- Trật tự câu khá giống tiếng Việt, trừ vị trí đại từ
- Mỗi danh từ kéo theo giống, và giống lan ra cả câu
- Học nhóm xuất hiện trong mọi câu trước, nhóm dùng thỉnh thoảng sau
Thứ tiếng Việt đã chuẩn bị sẵn
Tiếng Việt chuẩn bị được phần trật tự cơ bản: chủ ngữ, động từ, tân ngữ giống nhau, và tính từ đứng sau danh từ cũng giống. Người Việt viết được câu đơn tiếng Pháp khá sớm, khó khăn chỉ bắt đầu khi câu có quá khứ hoặc có đại từ. Nhận ra phần mình được miễn giúp khỏi tốn công học lại thứ vốn đã đúng, và cũng giúp thấy rõ phần công sức nên dồn vào đâu.
Ba nhóm khó thật
Nhóm thứ nhất là chia động từ: nhiều thì, nhiều thức, và nhiều động từ bất quy tắc thông dụng. Nhóm thứ hai là hợp giống hợp số, nơi giống của danh từ lan sang mạo từ, tính từ và cả phân từ quá khứ. Nhóm thứ ba là vị trí đại từ, vốn đứng trước động từ chứ không sau. Ba nhóm này có điểm chung: tiếng Việt không có gì tương ứng nên không có chỗ dựa để suy, phải xây từ đầu qua việc dùng nhiều chứ không qua việc hiểu quy tắc.
Học theo thứ tự nào
Học chia động từ ở thì hiện tại trước, rồi giống của danh từ song song với từ vựng, rồi các thì quá khứ. Vị trí đại từ để sau nhưng phải học trước khi lên B1, vì nếu né tránh mãi thì mọi câu của bạn đều dài dòng và lặp lại danh từ. Thứ tự này ưu tiên thứ chặn bạn nói được câu đầu tiên, thay vì thứ nghe có vẻ nền tảng nhưng chỉ dùng tới ở giai đoạn sau.
Sai lầm thường gặp
- Học từ vựng mà không học giống danh từ kèm theo — tới lúc viết thì mỗi câu đều phải đoán
- Học hết bảng quy tắc rồi mới tập nói — quy tắc chỉ thành phản xạ qua việc dùng, không qua việc thuộc
- Dịch cấu trúc từ tiếng Việt sang rồi ghép từ vào
Câu hỏi thường gặp
Ngữ pháp tiếng Pháp có khó hơn tiếng Anh không?
Nặng hơn rõ ở phần chia động từ và ở hệ giống, hai thứ tiếng Anh gần như đã bỏ. Nhưng trật tự câu thì đơn giản hơn tiếng Đức nhiều, và không có hệ cách như tiếng Nga hay tiếng Đức.
Biết tiếng Anh có giúp gì cho ngữ pháp tiếng Pháp không?
Giúp ở khái niệm chia động từ theo thì, vì tiếng Anh cũng có dù đơn giản hơn nhiều. Nhưng hệ giống và thức giả định thì tiếng Anh không chuẩn bị gì, và đó lại là hai phần tốn thời gian nhất.
Nên học ngữ pháp bằng sách hay qua giao tiếp?
Cả hai, nhưng theo thứ tự: gặp cấu trúc trong câu thật trước, rồi mới tra sách để hiểu vì sao. Học sách trước thì bạn hiểu quy tắc mà không có chỗ móc nó vào, nên rất nhanh quên.
Mỗi ngày nên học bao nhiêu điểm ngữ pháp?
Một điểm và dùng nó trong vài câu tự đặt. Học ba bốn điểm một buổi thường dẫn tới việc trộn lẫn chúng, tức là tạo thêm nhầm lẫn thay vì tiến bộ.
