Tiếng Pháp có một thứ bắt buộc phải học theo cụm: giới từ đi với động từ. Mỗi động từ đòi một giới từ nhất định trước bổ ngữ, và không có logic nào suy ra được, nên học động từ trần là học một nửa.
- Giới từ đi với động từ phải học kèm, không suy ra được
- Nhiều cách diễn đạt là cụm cố định, dịch từng từ là sai
- Ghi sổ nên có mạo từ và giới từ, không ghi từ trần
- Ghi vào sổ cả cụm, đừng ghi từ đứng một mình
Vì sao từ rời không đủ
Từ rời không cho biết nó đứng cạnh những từ nào. Trong tiếng Pháp, chọn sai giới từ sau động từ là lỗi ngữ pháp rõ ràng chứ không chỉ nghe lạ. Người Việt hay dịch giới từ từ tiếng Việt sang, và vì hai hệ thống không tương ứng nên tỷ lệ sai rất cao. Kết quả là câu đúng về mặt ngữ pháp nhưng người bản xứ nghe thấy lạ, và đây là loại lỗi rất khó tự phát hiện vì không có quy tắc nào bị vi phạm.
Những cụm nên học nguyên khối
Nên học nguyên khối: động từ kèm giới từ, danh từ kèm mạo từ, các cụm cố định dùng hằng ngày, và các công thức thư từ. Nhóm cuối rất đáng vì tiếng Pháp có hệ công thức thư khá cứng nhắc mà dùng đúng thì ăn điểm ngay trong bài thi và trong công việc. Nhóm này chiếm tỷ lệ lớn trong lời nói thật, nên học nguyên khối tiết kiệm hơn nhiều so với ghép lại từ các từ rời mỗi lần cần dùng.
Cách ghi sổ từ vựng cho đúng
Ghi sổ nên có bốn cột: từ kèm mạo từ nếu là danh từ, nghĩa, giới từ đi kèm nếu là động từ, và một câu ví dụ. Hai cột giữa là hai thứ người học hay bỏ và cũng là hai thứ quyết định câu bạn viết ra có đúng hay không. Cách ghi này tốn thêm vài giây mỗi từ nhưng đổi lại là bạn có sẵn một câu dùng được ngay, thay vì một từ phải tự nghĩ cách dùng.
Sai lầm thường gặp
- Dịch giới từ từ tiếng Việt sang — hai hệ thống giới từ không tương ứng, tỷ lệ sai rất cao
- Ghi sổ hai cột từ và nghĩa — mất hết thông tin về cách dùng, và đó mới là phần khó
- Dịch từng từ từ tiếng Việt rồi ghép lại thành câu
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cách nói về tuổi và thời tiết lại đặc biệt?
Vì tiếng Pháp dùng một động từ khác hẳn tiếng Việt cho những khái niệm này, nên dịch từng từ sẽ ra câu vô nghĩa. Đây là nhóm cụm cố định điển hình: học nguyên khối thì dùng được ngay, còn cố phân tích thì rối.
Học cụm thì có chậm hơn học từ rời không?
Chậm hơn nếu tính số từ ghi được mỗi buổi, nhanh hơn nếu tính số câu nói được. Vì mục tiêu là nói chứ không phải sưu tầm từ, nên cách tính thứ hai mới đáng.
Làm sao biết cụm nào đáng học nguyên khối?
Cụm nào bạn gặp lại từ hai ba lần trở lên trong tài liệu thật thì đáng. Tần suất là chỉ dấu tốt hơn cảm giác, vì cảm giác thường bị hút về những cụm nghe hay chứ không phải cụm hay dùng.
Có nên học thành ngữ sớm không?
Không nên ở giai đoạn đầu. Thành ngữ dùng ít hơn người ta tưởng và dùng sai chỗ thì rất lộ, trong khi các cụm thông dụng bình thường lại xuất hiện liên tục.
